اشعث با خالد بن وليد در يمامه داشت ، اشعث قبيلهء خويش را فريب داد و به آنان خيانت كرد و خالد آنها را به قتل رساند ، به همين دليل قبيله‌اش او را « عرف النّار » ناميدند . اين لقب را به افراد خائن و پيمان‌شكن مىگفتند » . بعضى از مورّخان و شارحان نهج البلاغه گفته‌اند اشعث داستانى با خالد بن وليد نداشته ، بلكه ماجراى او با زياد بن لبيد بوده كه در بسيارى از تواريخ اسلامى به آن تصريح شده است ، ولى به گفتهء ابن ميثم در شرح نهج البلاغهء خود ، از آن جا كه شريف رضى مرد دانشمند و آگاهى بوده ، ممكن است او به تاريخى در اين زمينه دست يافته باشد كه به ما نرسيده است . « 1 » همان گونه كه در سابق نيز اجمالا اشاره شد « عرف » در اصل به معنى برآمدگى است ، به همين دليل محلّ روييدن يالهاى اسب و خروس را عرف مىگويند ( و گاه به خود يال نيز عرف گفته مىشود ) و عرفات را از اين نظر عرفات مىنامند كه سرزمين بلندى است كه اطراف آن را كوههايى گرفته است و اعراف ، ديوارى است كه در ميان بهشت و دوزخ كشيده شده است . « 2 » اگر افراد خائن و پيمان‌شكن را « عرف النّار » مىناميدند به خاطر اين بوده است كه آنها براى قوم خود آتش مىافروختند و گويى به منزلهء زبانه‌ها و يالهاى اين آتش بودند . نكته‌ها 1 - اين برخورد شديد براى چه بود ؟ ممكن است كسانى كه به تاريخ اشعث بن قيس ، اين منافق كوردل آشنا نباشند ، از برخورد شديدى كه امام ( ع ) نسبت به او كرده تعجب كنند كه چگونه او

--> ( 1 ) شرح ابن ميثم ، جلد 1 ، صفحهء 325 . ( 2 ) لسان العرب ، مقاييس اللغة و مجمع البحرين .